Όταν το επιτελικό κράτος εκδίδει και ακυρώνει πληρωμές για την παρακολούθηση έργων που δεν υλοποιούνται
50 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης για τα ΚΠΑ2 της Δ.ΥΠ.Α, προθεσμίες που λήγουν και έργο που παραμένει αόρατο
Την ώρα που τα ΚΠΑ της Δ.ΥΠ.Α λειτουργούν σε πολλές περιπτώσεις με σοβαρά και γνωστά κτιριακά προβλήματα, την ώρα που οι εργαζόμενοι δίνουν καθημερινά μάχη σε υποδομές που δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες ούτε των πολιτών ούτε των ίδιων, εξελίσσεται ένα έργο σχεδόν 50 εκατομμυρίων ευρώ, το οποίο αντί να μεταφράζεται σε πραγματικές παρεμβάσεις, εμφανίζεται μέχρι σήμερα κυρίως ως μια απλή ακολουθία διοικητικών ενεργειών, συμβάσεων και παραδοτέων χωρίς ουδεμία αντίστοιχη, ορατή πρόοδο στο πεδίο.
Ο ΠΑΝΣΥΠΟ είχε ήδη από τον Ιούνιο του 2025 αναδείξει δημόσια σοβαρά ζητήματα σχετικά με τον συγκεκριμένο διαγωνισμό, επισημαίνοντας την περιορισμένη συμμετοχή και την οριακή έκπτωση, καθώς και τον υπαρκτό κίνδυνο απώλειας πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης. Τα στοιχεία που έχουν προκύψει έκτοτε όχι μόνο δεν διαψεύδουν τις επισημάνσεις αυτές, αλλά αντίθετα τις επιβεβαιώνουν και τις εντείνουν.
Ο Σύλλογός μας καταγγέλλει τη σοβαρή αστοχία σχεδιασμού, τη διοικητική ασυνέπεια και τη διαχειριστική ανακολουθία που αποτυπώνεται στην πορεία του έργου «Rebranding ΚΠΑ2» της Δ.ΥΠ.Α, ενός έργου που εντάχθηκε στο Ταμείο Ανάκαμψης ακριβώς επειδή τα ΚΠΑ αντιμετωπίζουν πραγματικά και συσσωρευμένα κτιριακά, λειτουργικά και υπηρεσιακά προβλήματα και όχι για να παραχθεί ένα ακόμη ακριβοπληρωμένο πολυεπίπεδο σύστημα διοικητικής γραφειοκρατίας. Με την απόφαση ένταξης του έργου, υπ’ αρ. πρωτ. 7859 ΕΞ 2023/18-01-2023, ΑΔΑ 6ΘΖ4Η-ΦΑ5, το φυσικό αντικείμενο προσδιορίστηκε ρητά ως «Rebranding KΠA2 – Επανασχεδιασμός 118 Κέντρων Προώθησης Απασχόλησης», με συνολικό εγκεκριμένο προϋπολογισμό ΠΔΕ 49.734.168,00 ευρώ, και με σαφή αναφορά ότι αφορά τον επανασχεδιασμό και την ανακαίνιση των 118 υποκαταστημάτων της Δ.ΥΠ.Α σε όλη τη χώρα.
Στη συνέχεια, η Δ.ΥΠ.Α προχώρησε στη διακήρυξη του Υποέργου 6, δηλαδή της «Τεχνικής Υποστήριξης στην παρακολούθηση υλοποίησης παρεμβάσεων Rebranding των ΚΠΑ», με ανοικτό ηλεκτρονικό διαγωνισμό άνω των ορίων, Αρ. Διακήρυξης 09/2024, συνολικού προϋπολογισμού 800.000,00 ευρώ χωρίς ΦΠΑ και 992.000,00 ευρώ με ΦΠΑ, με CPV 72224000-1, δηλαδή υπηρεσίες συμβούλων σε θέματα διαχείρισης έργων. Η ίδια η διακήρυξη ορίζει ότι πρόκειται για συμβουλευτικές υπηρεσίες διοίκησης, παρακολούθησης, οργάνωσης και διαχείρισης υπηρεσιών, μελετών ή έργων, με διάρκεια δεκαπέντε μηνών και καταληκτικό όριο το αργότερο έως 31/12/2025.
Με την απόφαση Δ.Σ. 3235/113/10-12-2024, η Δ.ΥΠ.Α προχώρησε στην οριστική κατακύρωση του διαγωνισμού στην ένωση εταιρειών «ΕΡΝΣΤ ΚΑΙ ΓΙΑΝΓΚ Μονοπρόσωπη Ανώνυμη Εταιρία Παροχής Συμβουλευτικών Υπηρεσιών» και «Bright Business Solutions Ανώνυμη Εταιρία», με διακριτικό τίτλο «EY-BRIGHT», αντί ποσού 952.320,00 ευρώ με ΦΠΑ. Το στοιχείο αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, διότι η τελική οικονομική προσφορά υπολείπεται του αρχικού προϋπολογισμού μόλις κατά 32.000,00 ευρώ χωρίς ΦΠΑ, δηλαδή κατά περίπου 4%.
Με απλά λόγια, σε ένα έργο σχεδόν ενός εκατομμυρίου ευρώ, η «έκπτωση» ήταν οριακή, σχεδόν συμβολική, και πάντως απολύτως δυσανάλογη σε σχέση με τη βαρύτητα και τη σημασία του έργου.
Η σύμβαση του συμβούλου υπεγράφη με υπ’ αρ. 11/24.02.2025 και αναρτήθηκε με ΑΔΑΜ 25SYMV016510031/20.03.2025, συνολικού τιμήματος 952.320,00 ευρώ. Με την υπ’ αρ. 571/25/04.03.2025 απόφαση του Δ.Σ., ΑΔΑ 6ΚΝ44691Ω2-4Ξ1, ορίστηκε και η Επιτροπή Παραλαβής. Δηλαδή, από τις αρχές του 2025, ο μηχανισμός για τις παροχές συμβουλών είχε ενεργοποιηθεί πλήρως, με υπογεγραμμένη σύμβαση, επιτροπή παραλαβής και δρομολογημένες διαδικασίες παραλαβής παραδοτέων.
Το κρίσιμο ζήτημα είναι το εξής: η ίδια η σύμβαση του συμβούλου δεν αφορά έργο υποδομών, αλλά τη διοίκηση και παρακολούθηση έργου. Προβλέπει, μεταξύ άλλων, αρχικά παραδοτέα όπως το Π1 Management Plan και το Π2 Communication Plan, καθώς και μηνιαίες εκθέσεις προόδου Π3-Π21, μηνιαίες εκθέσεις κινδύνων Π22-Π37 και υποστηρικτικά παραδοτέα Π41, Π42 και Π43 για διαχείριση ζητημάτων και ποιότητας. Πρόκειται, δηλαδή, για παραδοτέα διοικητικής οργάνωσης, παρακολούθησης και ελέγχου, τα οποία αποκτούν πραγματικό νόημα όταν υπάρχει αντίστοιχη πρόοδος φυσικού αντικειμένου, διαγωνισμών, εργοταξίων, εκτέλεσης και απορρόφησης.
Κι όμως, με υπηρεσιακά σημειώματα υπ’ αρ. 370960/29.04.2025, 448334/21.05.2025 και 585143/04.07.2025, διαβιβάστηκαν τα από 23.04.2025, 20.05.2025 και 25.06.2025 πρακτικά με τα πρωτόκολλα τμηματικής παραλαβής των παραδοτέων Π1, Π2, Π3, Π22, Π41, Π42 και Π43 της σύμβασης. Με άλλα λόγια, η Δ.ΥΠ.Α παρέλαβε αρχικά παραδοτέα διοίκησης έργου, πρώτη έκθεση προόδου, πρώτη έκθεση κινδύνων και σχέδια διαχείρισης ζητημάτων και ποιότητας, σε μια περίοδο κατά την οποία, όπως είναι σε όλους γνωστό από την πραγματική κατάσταση στις υπηρεσίες, δεν υπήρχε ουδεμία αντίστοιχη, ορατή φυσική υλοποίηση στα ΚΠΑ2.
Για τα παραπάνω παραδοτέα εκδόθηκε εντολή πληρωμής συνολικού ποσού 142.848,00 ευρώ, με τιμολόγιο της 18-09-2025 συνολικής αξίας 142.848,00 ευρώ, εκ των οποίων 115.200,00 ευρώ καθαρή αξία και 27.648,00 ευρώ ΦΠΑ. Στο ίδιο έγγραφο αναφέρεται ρητά ότι η πληρωμή αφορά τα παραδοτέα Π1, Π2, Π3, Π22, Π41, Π42 και Π43 της σύμβασης του έργου τεχνικής υποστήριξης για το Rebranding των ΚΠΑ2.
Και εδώ αποκαλύπτεται το μέγεθος της διοικητικής προχειρότητας. Λίγους μήνες μετά με την απόφαση της 12-12-2025 ακυρώθηκε η υπ’ αριθμ. 928337/29-10-2025 εντολή πληρωμής ποσού 142.848,00 ευρώ για το έργο με ενάριθμο 2023ΤΑ03400003 και ΑΔΑΜ σύμβασης 25SYMV016510031, με ρητή αιτιολογία ότι η εντολή αναρτήθηκε εκ παραδρομής και ότι δεν υπήρχαν διαθέσιμες πιστώσεις ούτε σχετική έγκριση χρηματοδότησης.
Με απλά λόγια, η Δ.ΥΠ.Α πρώτα υπέγραψε σύμβαση, μετά παρέλαβε παραδοτέα, μετά εξέδωσε εντολή πληρωμής και μόνο εκ των υστέρων ανακάλυψε ότι δεν υπήρχαν οι αναγκαίες πιστώσεις. Πρόκειται για διοικητική εικόνα που δεν συνάδει με στοιχειώδη σοβαρότητα στον προγραμματισμό και στη δημοσιονομική διαχείριση δημόσιου έργου.
Η εξέλιξη αυτή ενισχύει την αρχική προειδοποίηση του ΠΑΝΣΥΠΟ για κίνδυνο κακής διαχείρισης των πόρων του έργου και καταδεικνύει ότι η ενεργοποίηση συμβάσεων και η παραγωγή παραδοτέων προηγήθηκαν της εξασφάλισης των αναγκαίων δημοσιονομικών προϋποθέσεων.
Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνεται από το γεγονός ότι μόλις στις 15/01/2026 εκδόθηκε η απόφαση ανάληψης υποχρέωσης 01-00/460, με την οποία δεσμεύτηκε πίστωση 666.624,00 ευρώ στον ΑΛΕ 2420989 «Έξοδα για λοιπές υπηρεσίες» για την πληρωμή ισόποσης δαπάνης του έργου ΤΑΑ «Rebranding KΠΑ2 – Επανασχεδιασμός 118 Κέντρων Προώθησης Απασχόλησης». Αυτό σημαίνει ότι η κρίσιμη χρηματοδοτική κάλυψη για το συμβουλευτικό υποέργο εμφανίζεται να δρομολογείται το 2026, αφού ήδη είχαν προηγηθεί σύμβαση, παραλαβές και απόπειρα πληρωμής μέσα στο 2025.
Την ίδια στιγμή, και ενώ το αρχικό έργο είχε ενταχθεί για 118 ΚΠΑ, σε μεταγενέστερα έγγραφα η ίδια διοίκηση εμφανίζει πλέον τον τίτλο του έργου ως «Rebranding KΠA2 – Επανασχεδιασμός 40 Κέντρων Προώθησης Απασχόλησης». Αυτό καταγράφεται ρητά τόσο στην εντολή πληρωμής του συμβούλου όσο και σε απόφαση Δ.Σ. της 24.03.2026 για ορισμό υπαλλήλων ως υπευθύνων λογαριασμών e-PDE, όπου το έργο αναφέρεται πλέον ως έργο 40 ΚΠΑ με τον ίδιο ενάριθμο 2023ΤΑ03400003. Δηλαδή, το ίδιο έργο που εντάχθηκε και συμβασιοποιήθηκε ως έργο 118 ΚΠΑ2 εμφανίζεται εκ των υστέρων να λειτουργεί ως έργο μόνο για τις 40 υπηρεσίες ΚΠΑ2.
Το σημείο αυτό είναι εξαιρετικά σοβαρό. Δεν πρόκειται για μικρή τεχνική προσαρμογή, αλλά για μείωση του φυσικού αντικειμένου κατά 78 υπηρεσίες ΚΠΑ2, δηλαδή κατά περίπου 66%. Επομένως, εγείρεται προφανές ζήτημα αναλογικότητας μεταξύ του αρχικού αντικειμένου και της σύμβασης του συμβούλου. Ο σύμβουλος κατακυρώθηκε, συμβασιοποιήθηκε και άρχισε να παραδίδει παραδοτέα για έργο 118 ΚΠΑ2. Αν το πραγματικό έργο περιορίζεται τελικά σε μόλις 40 ΚΠΑ, η διοίκηση οφείλει να εξηγήσει με σαφήνεια αν και πώς αναπροσαρμόστηκε η συμβατική βάση, το οικονομικό αντικείμενο, το χρονοδιάγραμμα και η αναγκαιότητα της ίδιας της συμβουλευτικής δαπάνης.
Χωρίς αυτή την εξήγηση, γεννάται εύλογο και σοβαρό ερώτημα αν βρισκόμαστε μπροστά σε μια ουσιώδη μεταβολή αντικειμένου που απαιτούσε εντελώς διαφορετική διαχείριση και πάντως δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται σαν να μην άλλαξε τίποτα.
Ακόμη σοβαρότερο είναι ότι, παρ’ όλη αυτή τη διοικητική κινητικότητα, η πραγματικότητα στις υπηρεσίες δεν επιβεβαιώνει αντίστοιχη εξέλιξη φυσικού έργου. Δεν είναι δυνατόν να παραλαμβάνονται εκθέσεις «προόδου» και εκθέσεις «κινδύνων» και να επιχειρείται πληρωμή σχεδόν 143.000€ για το πρώτο πακέτο παραδοτέων, όταν στα ΚΠΑ2 δεν έχει αποτυπωθεί η πραγματική έναρξη του έργου με τον τρόπο που θα δικαιολογούσε τέτοιου είδους παρακολούθηση. Δεν είναι δυνατόν η διοίκηση να εμφανίζει ενεργή σύμβαση συμβούλου, να εγκρίνει αλλαγές στην ομάδα έργου του αναδόχου με την απόφαση Δ.Σ. 776/27/31.03.2026, και ταυτόχρονα να μην έχει πείσει ούτε τους ίδιους τους εργαζόμενους της Δ.ΥΠ.Α ότι το έργο έχει περάσει από το στάδιο της θεωρίας στο στάδιο της πραγματικής υλοποίησης. Πόσοι εργαζόμενοι έχουν διαπιστώσει ότι οι Υπηρεσίες τους επισκευάζονται/ανακαινίζονται;
Η πολιτική και διοικητική ουσία είναι σαφής. Η Δ.ΥΠ.Α και το αρμόδιο υπουργείο όφειλαν να αξιοποιήσουν τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης για να αντιμετωπίσουν πραγματικές ανάγκες υποδομής στα ΚΠΑ, για να βελτιώσουν συνθήκες εξυπηρέτησης πολιτών και συνθήκες εργασίας των υπαλλήλων και για να αφήσουν πίσω μια κατάσταση υποβάθμισης που όλοι γνωρίζουμε.
Αντί γι’ αυτό, αυτό που μέχρι στιγμής αναδεικνύεται είναι μια εικόνα έργου που ξεκίνησε ως παρέμβαση για το σύνολο των κτιριακών υποδομών των υπηρεσιών πρώτης γραμμής των 118 ΚΠ2, συρρικνώθηκε σε 40, φόρτωσε στη διαχείρισή του μια σύμβαση συμβούλου σχεδόν ενός εκατομμυρίου ευρώ, κατέληξε να έχει αρχικά παραδοτέα και απόπειρα πληρωμής χωρίς εξασφαλισμένη χρηματοδότηση και ακόμη δεν έχει δώσει την πειστική εικόνα ουσιαστικής φυσικής υλοποίησης.
Αυτό δεν είναι εκσυγχρονισμός δημόσιας υπηρεσίας. Είναι παράδειγμα κακού συγχρονισμού, ακριβής συμβουλευτικής δαπάνης και διοικητικής ανακολουθίας, την ώρα που οι ανάγκες των υπηρεσιών παραμένουν ανοιχτές.
Ο ΠΑΝΣΥΠΟ δεν διατυπώνει ποτέ ατεκμηρίωτες κατηγορίες. Θέτει, όμως, δημόσια και τεκμηριωμένα καίρια ερωτήματα δημοσίου συμφέροντος:
-
πώς είναι δυνατόν να εμφανίζεται τέτοια πρόοδος διοικητικών και συμβουλευτικών διαδικασιών, όταν το φυσικό έργο παραμένει για τους εργαζόμενους και τους πολίτες αόρατο;
-
Πώς είναι δυνατόν να έχει προηγηθεί σύμβαση, παραλαβή παραδοτέων και εντολή πληρωμής, ενώ η ίδια η διοίκηση στη συνέχεια παραδέχεται ότι δεν υπήρχαν διαθέσιμες πιστώσεις;
-
Και πώς είναι δυνατόν ένα έργο που εντάχθηκε για 118 ΚΠΑ να εμφανίζεται πλέον ως έργο 40 ΚΠΑ χωρίς πλήρη δημόσια λογοδοσία για το τι χάθηκε, τι μειώθηκε, τι μετατέθηκε και τι τελικά θα υλοποιηθεί;
Ο Σύλλογός μας απαιτεί πλήρη δημοσιοποίηση όλων των παραδοτέων του αναδόχου, όλων των πρωτοκόλλων τμηματικής παραλαβής, όλων των πράξεων πληρωμής ή ακύρωσης πληρωμής, καθώς και πλήρη ενημέρωση για την πραγματική πορεία των τεχνικών διαγωνισμών και το πραγματικό, όχι θεωρητικό, χρονοδιάγραμμα υλοποίησης. Απαιτούμε επίσης σαφή και δημόσια απάντηση για τη νομική και οικονομική βάση της μετάβασης από τα 118 στα 40 ΚΠΑ2 και για το αν αυτή η μεταβολή συνοδεύτηκε από αντίστοιχη αναπροσαρμογή του συμβατικού πλαισίου του συμβούλου.
Στο τέλος της ημέρας, το ζήτημα δεν είναι τεχνικό. Είναι ζήτημα επιλογών.
Σε ένα έργο σχεδόν 50 εκατομμυρίων ευρώ, επιλέχθηκε να διατεθεί σχεδόν 1 εκατομμύριο για την παρακολούθηση και διαχείρισή του, την ώρα που οι ίδιες οι υπηρεσίες της Δ.ΥΠ.Α συνεχίζουν να λειτουργούν με ελλείψεις προσωπικού και υποδομών.
Ίσως αυτή να είναι και η πιο χαρακτηριστική αποτύπωση του λεγόμενου «επιτελικού κράτους»: ένα σχήμα που μπορεί να οργανώνει άψογα τη διαχείριση ενός έργου, να παράγει εκθέσεις προόδου και αναλύσεις κινδύνων, αλλά δεν καταφέρνει να μετατρέψει την χρηματοδότηση σε πραγματικό έργο εκεί που υπάρχει ανάγκη.
Για τους εργαζόμενους της Δ.ΥΠ.Α, όμως, το ερώτημα είναι απλό και δεν απαντάται με παραδοτέα στα χαρτιά: πώς είναι δυνατόν να υπάρχουν διαθέσιμα κονδύλια για συμβούλους, αλλά όχι για την ουσιαστική ενίσχυση των ίδιων των υπηρεσιών που σηκώνουν καθημερινά το βάρος της λειτουργίας;
Αν αυτό είναι το μοντέλο υλοποίησης, τότε δεν μιλάμε για επιτελικό κράτος.
Μιλάμε για ένα κράτος που διαχειρίζεται απλά έργα και κονδύλια χωρίς να παράγει κανένα απολύτως έργο.
Ο ΠΑΝΣΥΠΟ δεν πρόκειται να αποδεχθεί αυτή την κανονικότητα. Γιατί οι υπηρεσίες πρώτης γραμμής, τα ΚΠΑ2 δεν χρειάζονται άλλη μία «παρακολούθηση». Χρειάζονται παρεμβάσεις, προσωπικό και πραγματική αναβάθμιση. Και αυτά δεν αποτυπώνονται σε εκθέσεις — αποτυπώνονται μόνο στην πράξη.
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΕΝ. ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
ΛΙΒΕΡΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ